0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Osmanlı Mali Tarihine Işık Tutan Önemli Bir Eser

Prof. Dr. Ali Akyıldız’ın “Para Pul Oldu” isimli kitabı, VakıfBank Kültür Yayınları tarafından okuyucuyla buluştu. Osmanlı modernleşmesi üzerine yaptığı derinlikli çalışmalarla tanınan Akyıldız, bu eserinde devletin en uzun yüzyılında yaşadığı mali krizlerle baş etmek için başvurduğu kâğıt para uygulamasının izini sürüyor. Çalışma, kâğıt paranın yalnızca ekonomik bir araç olmadığını, aynı zamanda sosyal ve siyasi sonuçlarıyla Osmanlı toplumunda nasıl bir dönüşüm yarattığını ortaya koyuyor.

Kâğıt Paranın Osmanlı’daki Serüveni

19. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu için ardı arkası kesilmeyen savaşlar ve büyüyen mali açıklarla mücadele dönemi oldu. Devlet, giderlerini karşılayabilmek için “kaime” adı verilen kâğıt parayı basma yoluna gitti. İlk etapta yüksek faizle piyasaya sürülen kaimeler, zamanla faizsiz hale geldi. Ancak karşılıksız basılan bu paralar, halk nezdinde hızla değer kaybetti. Devletin “kaime altınla eşdeğerdir” ısrarına rağmen, piyasanın kendi kuralları işledi. Halk için güvenilir olan, şıkırtısı duyulan madeni paradı; kâğıt para ise derin bir güvensizlik uyandırıyordu.

Toplumsal ve Ekonomik Etkileri

“Para Pul Oldu”, kâğıt para uygulamasının yol açtığı enflasyon, Galata bankerlerinin artan gücü ve Avrupa sermayesinin Osmanlı mali sistemine müdahalesi gibi karmaşık süreçleri titizlikle inceliyor. Eser, kalpazanlık, vergilendirme ve yeni bir finansal düzenin doğuşu gibi pek çok başlıkta, kâğıt paranın renkli hikayesini akıcı bir dille anlatıyor. Bu durum, söz konusu finansal aracın salt ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal ve siyasi bir mesele olduğunu gözler önüne seriyor.

Eşsiz Bir Görsel Arşiv ve Kaynak

Kitap, derinlemesine bir arşiv araştırmasına dayanıyor. Devlet Arşivleri ve özel koleksiyonlardan özenle derlenen, çoğu ilk kez yayımlanan Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemi kâğıt para görselleriyle zenginleştirilmiş. Bu özelliğiyle çalışma, okuyucuya yalnızca iktisadi bir tarih sunmakla kalmıyor, aynı zamanda canlı bir görsel hafızanın da kapılarını aralıyor. Tanzimat’tan Birinci Dünya Savaşı’na uzanan süreçteki değişim ve krizleri, kâğıt para penceresinden okumak isteyenler için bu kitap vazgeçilmez bir kaynak niteliği taşıyor.