Haber Şafak

Haber Şafak

20 Kasım 2026 Cuma

Hukuk İzleme Raporu 2025 Ankara’da Sunuldu

Hukuk İzleme Raporu 2025 Ankara’da Sunuldu
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ankara – İLKE Vakfı tarafından Av. Ahmet Sait Öner, Doç. Dr. Muhammed Göçgün ve Dr. Talha Erdoğmuş editörlüğünde hazırlanan Hukuk İzleme Raporu 2025, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü The Ankara Hotel’de düzenlenen programla kamuoyuyla paylaşıldı. Serinin 2019’dan bu yana yayımlanan yedinci raporu, Adalet Bakanlığı, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Adaletin Etkinliği Komisyonu (CEPEJ) verileriyle yüksek yargıdan insan haklarına, hukuk, ceza ve idari yargıdan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine uzanan alanları ele alıyor. Bu yılki raporun özel teması ise yeni nesil suç örgütleri ve örgütlü suçlar oldu.

Program, İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Av. Ahmet Sait Öner’in açılış konuşmasıyla başladı. Öner’in moderatörlüğündeki ilk oturumda Dr. Öğr. Üyesi Yakup Levent Korkut yargı teşkilatı ve yüksek yargı, Doç. Dr. Ahmet Cahit İyilikli hukuk yargısı, Prof. Dr. Muhammed Fatih Uşan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri bölümlerini sundu. Dr. Talha Erdoğmuş’un moderatörlüğündeki “Ceza Yargısı ve Türkiye’de Örgütlü Suçlar” başlıklı ikinci oturumda ise Doç. Dr. Kerim Çakır ceza yargısını, Doç. Dr. Selman Dursun yeni nesil suç örgütlerini değerlendirdi.

Yargıda iş yükü istinaf aşamasına kaydı

Hukuk İzleme Raporu 2025, yargıya gelen yeni dosyaların birçok alanda azalmasına karşın devreden dosya yükünün, yargılama sürelerinin ve istinaf aşamasındaki yığılmanın yüksek seyrini koruduğunu ortaya koydu. Rapora göre bölge adliye mahkemelerinin ceza dairelerindeki dosya sayısı 2017’den 2025’e %341,7 arttı.

Hakim başına 875, savcı başına 1.703 dosya düşüyor

Rapora göre Türkiye’de 100 bin kişiye düşen hakim sayısı (21,3) Avrupa ortalamasına (21,9) yaklaşsa da hakim başına 875, savcı başına 1.703 dosya düşüyor. Kişi başına yaklaşık 16 euro olan adalet harcaması ise Avrupa ortalamasının (85,4 euro) oldukça altında kalıyor. Makul sürede yargılanma şikayetlerinin Tazminat Komisyonuna yönlendirilmesiyle Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurular 64.321’e geriledi, bu alandaki ihlal kararları da 2024 ve 2025’te sıfıra indi. Rapor, bu örneği analize dayalı düzenlemelerin kısa sürede sonuç verebildiğinin göstergesi olarak değerlendiriyor.

Hukuk yargısında temizleme oranı %99,9’a yükseldi

Rapora göre hukuk yargısında 2025 yılında temizleme oranı %99,9’a yükselirken ilk derece mahkemelerinde ortalama görülme süresi 231 günden 243 güne uzadı. Süre artışı en çok iş mahkemelerinde (441 günden 505 güne) ve asliye hukuk mahkemelerinde (325 günden 374 güne) görüldü, asliye ticaret ve icra hukuk mahkemelerinde ise süreler kısaldı. Bölge adliye mahkemelerinin hukuk dairelerinde dosyaların yarıdan fazlası sonraki yıla devrediyor.

Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculukta anlaşma oranı %23,9’a geriledi

Rapora göre arabuluculukta 2025 yılında 1.908.289 dosyaya ulaşılırken müzakeresi tamamlanan dosyalardaki anlaşma oranı 2023’teki %67’den %54’e geriledi. İş uyuşmazlıklarında anlaşma oranı %73 düzeyinde kalırken ticari uyuşmazlıklarda 2019’da %55,5 olan oran %23,9’a indi. Rapor, arabuluculuk ve uzlaştırma sonrasında açılan davalara ilişkin veri bulunmadığına da dikkat çekiyor.

Ceza yargısında 1,56 milyon dosya sonraki yıla devretti

Rapora göre ilk derece ceza mahkemelerinde 2025 yılında yeni açılan dosyalar %8,1 azalırken bozularak gelen dosyalar yaklaşık %20 arttı ve 1,56 milyon dosya sonraki yıla devretti. Ağır ceza mahkemelerinin yeni dosyalar içindeki payı 2016’daki %7,3’ten 2025’te %14,4’e yükseldi. Cumhuriyet başsavcılıklarında ise 6 milyonu aşkın dosya ertesi yıla devretti.

Dolandırıcılık dosyaları 2016’ya göre 5,4 katına çıktı

Rapor, ceza yargısına yansıyan suçun niteliğinin değiştiğini ortaya koyuyor. Ceza mahkemelerinde yıl içinde açılan dolandırıcılık dosyaları 2016’ya göre 5,4 katına çıktı ve 2025’te hırsızlık dosyalarının yaklaşık iki katına ulaştı (199.051’e karşılık 99.974). Aynı dönemde uyuşturucu imal ve ticareti dosyaları yaklaşık üç katına çıkarken hırsızlık dosyaları 2016 düzeyine geriledi. Suç gelirlerini aklama suçuna ilişkin yeni işlerdeki suç sayısı ise 2021’deki 1.524’ten 2025’te 18.301’e yükseldi.

Yeni nesil suç örgütleri gençleri dijital platformlardan devşiriyor

Raporun özel tema bölümüne göre katı hiyerarşiye ve merkezi liderliğe dayalı geleneksel örgütlü suçluluk yerini esnek, yatay ve ağ temelli yapılara bırakıyor. “Hizmet olarak şiddet” modelinde çoğunlukla yurt dışındaki bir azmettirici, sosyal medya ve oyun platformları üzerinden fail devşirenler, lojistik ve finansman sağlayanlar ve çoğunlukla deneyimsiz, çocuk yaştaki failler yer alıyor. Gençler, sosyal medyada sergilenen lüks yaşam görselleriyle başlayıp kuryelik gibi görece basit görevlerle süren kademeli bir süreçle suça çekiliyor.

Rapora göre suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu kapsamında karara bağlanan sanıklar içinde mahkumiyet payı 2023’teki %12,5’ten 2025’te %7,6’ya geriledi. Rapor, Anayasa Mahkemesince iptal edilen örgüt adına suç işleme fiilinin belirlilik ilkesine uygun biçimde yeniden düzenlenmesini ve soruşturmaların suç gelirlerini ve ödeme ağlarını da kapsamasını öneriyor.

Raporun tamamına ilke.org.tr üzerinden erişilebilir.

Dost Siteler Tanıtım Yazısı - Evden eve nakliyat - Otomat Hizmeti - web sitesi - ölçüye özel perde